Zanim zabrzmi pierwszy dzwonek - nie daj się nabrać na „szkolną okazję” w sieci
Wakacje powoli dobiegają końca, a to oznacza, że dla rodziców i opiekunów rozpoczyna się czas intensywnych przygotowań do nowego roku szkolnego. Plecaki, podręczniki, zeszyty, ubrania, obuwie, sprzęt elektroniczny czy szkolne akcesoria, coraz częściej wszystko to kupujemy przez Internet.
Wygoda i oszczędność czasu sprawiają, że zaglądamy na sklepy internetowe i portale aukcyjne. Właśnie ten pośpiech, potrzeba znalezienia dobrej ceny i presja czasu mogą jednak wykorzystać oszuści. Cena, która powinna zapalić czerwoną lampkę „-70%”, „ostatnie sztuki”, „tylko dzisiaj”, markowy plecak za ułamek jego wartości, nowy telefon w wyjątkowo atrakcyjnej cenie czy oferta dostępna wyłącznie po dokonaniu szybkiej wpłaty, takie propozycje powinny wzbudzić czujność.
Nie każda tania oferta jest oszustwem, ale im większa okazja, tym dokładniej należy sprawdzić, z kim mamy do czynienia. Policja i CERT Polska wskazują m.in. na fałszywe sklepy, podszywanie się pod znane marki oraz wyłudzanie danych i pieniędzy jako częste zagrożenia związane z zakupami w sieci.
Przed zakupem warto sprawdzić:
dane i dane kontaktowe sprzedawcy,
adres strony internetowej – literówki lub nietypowe różnice w nazwie powinny wzbudzić podejrzenia,
opinie o sprzedającym i sklepie,
regulamin oraz zasady zwrotu,
sposób płatności,
czy cena nie odbiega rażąco od cen tego samego produktu u innych sprzedawców.
Podejrzliwość powinny wzbudzić aukcje, na których sprzedawca naciska na szybkie dokonanie płatności, proponuje przeniesienie rozmowy poza portal albo przesyła link do rzekomego systemu płatności czy odbioru pieniędzy.
Nie warto finalizować transakcji poza oficjalnym systemem danego portalu. Takie działanie może pozbawić kupującego dodatkowej ochrony oferowanej przez serwis. Szczególną ostrożność należy zachować również wtedy, gdy ktoś prosi o podanie danych karty, loginu i hasła do bankowości elektronicznej, kodów autoryzacyjnych czy innych poufnych informacji. Żaden atrakcyjny plecak, telefon czy szkolny gadżet nie jest wart utraty oszczędności albo dostępu do konta bankowego.
Cyberprzestępcy mogą próbować zdobyć także dane osobowe, dane karty płatniczej czy dane logowania do bankowości elektronicznej. Czasem wystarczy jeden nieostrożnie kliknięty link, aby zamiast na stronie płatności znaleźć się na stronie przygotowanej przez oszustów. Dlatego przed kliknięciem warto zatrzymać się na chwilę i zadać sobie pytanie: czy ta oferta rzeczywiście jest tak dobra, jak wygląda?
Jeżeli mamy podejrzenie, że oferta może być elementem przestępczego procederu, nie należy jej rozpowszechniać ani podejmować samodzielnych prób „łapania” oszusta. Warto zachować ogłoszenie, jego adres, numer aukcji, nazwę użytkownika, korespondencję, potwierdzenia płatności oraz inne informacje mogące pomóc w ustaleniu sprawcy.
W przypadku oszustwa należy jak najszybciej skontaktować się z bankiem lub dostawcą płatności, zgłosić incydent do CERT Polska oraz powiadomić Policję. Szybka reakcja może zwiększyć szansę na odzyskanie pieniędzy. Najważniejsza rzecz, którą możemy kupić dziecku przed szkołą, nic nie kosztuje - rozsądek
Kompletowanie szkolnej wyprawki nie powinno zamienić się w wyścig za najniższą ceną. Czasem kilka minut poświęconych na sprawdzenie sprzedawcy może uchronić nas przed stratą pieniędzy, danych i nerwów. Zanim klikniesz „kup teraz”, kliknij „sprawdzam”.
Bo w internetowych zakupach najdroższa może okazać się nie wyprawka szkolna, ale brak ostrożności.
mł. asp. Paulina Wiśniewska - Basiak